Sebze meyve komisyoncularında BA-BS formu

SORU:          

19.01.2011 tarihli Muhasebe Net sitesindeki (Sebze ve meyve komisyoncularında belge düzeni) yazınızı okudum. Vermiş olduğunuz bilgiler için teşekkür ederim. Bu konu ile alakalı bir soru kafama takıldı ve sizinle bu soruyu paylaşmak ve görüşünüzü almak istedim.

- Komisyoncu sıfatı ile yapılan teslimlerde alıcı (gerçek usulde gelir vergisi ve BA – BS mükellefi) aldığı mal ile ilgili olarak kanuni haddi aşan alışı ile ilgili BA formu tanzim ederken BA formuna komisyoncunun mu mali bilgilerini yazacak?

- Eğer komisyoncunu bilgilerini yazarsa bu durumda komisyoncu ne yapacak? Çünkü komisyoncu sattığı mal ile ilgi olarak malı komisyoncu sıfatı ile sattığı için BS formu vermiyor.

- Bu durumda komisyoncudan mal alan firma BA formuna ne yazacak. Aynı şekilde komisyoncuda bu satışı komisyoncu sıfatı ile yaptığından BS formu vermeyecek.

- Sizce bu işlemin doğrusu nasıl olmalı?

İlginiz için şimdiden teşekkür ederim.

Günay ER

SMMM

CEVAP:

Vergi Usul Kanunun 3’üncü maddesinde; “vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanır” hükmü yer almaktadır.

Konu ile ilgili yasal düzenlemelere ve ilgili tebliğlere baktığımızda bahsettiğiniz hususlar ile ilgili net bir açıklama bulunmamaktadır. Dolayısıyla yukarıda bahsettiğimiz madde metni çerçevesinde BA ve BS formlarının verilmesinin amacı ve diğer maddelerle olan bağlantısı göz önünde bulundurmak suretiyle olayı irdelersek bizim bu konudaki görüşlerimiz aşağıdaki gibi olacaktır. 

- Komisyoncular, mükellef olmayan çiftçilerden (müstahsilden) veya gerçek usulde mükellef olan kişilerden emtia alıp komisyon karşılığı satan kişilerdir.

- Komisyoncudan mal alan alıcının haddi aşan tutardaki mal alışları için vereceği BA formunda; eğer komisyoncu malı çiftçiden almışsa, alıcı BA formunda çiftçinin bilgilerine yer vermesi gerektiği; yok eğer komisyoncu malları mükellef olan birinden almışsa, alıcı BA formunda bu mükellefin bilgilerine yer vermesi gerektiği görüşündeyiz.

-  Ayrıca komisyoncu sattığı mallar için BS formu vermesine gerek yoktur. Ancak elde ettiği komisyon geliri nedeniyle düzenlediği fatura tutarları haddi aşarsa BS formu vermesi gerekmektedir.

Durum böyle olmakla birlikte şu gerçeğide göz ardı etmemek gerekir. Ülkemizde maalesef komisyoncuların görevleri alıcı ve satıcı arasında aracılık olması gerekirken kendi adlarına mal alıp satmaktadırlar. Kanımızca bu tarzda faaliyet gösteren komisyoncular normal alım satım şeklinde gerekli vergisel ödevlerini yerine getirmek zorundadırlar. Aksi takdirde cezai müeyyidelerle karşılaşma durumunda kalabileceklerdir. (Bu tarzda oluşan vergi kayıp kaçağı ilgili detaylı bilgi için www.muhasebenet.net  veya www.vergisigorta.com sitelerindeki makaleme bakabilirsiniz.)